Cân bằng phương trình P2O5 + H2O -> H3PO4
Phương trình hóa học chương trình lớp 9 — chuyên đề Phi kim.
Liệt kê các nguyên tố tham gia phản ứng
Đếm số nguyên tử ban đầu (chưa có hệ số)
| Nguyên tố | Vế trái | Vế phải | Cân bằng? |
|---|---|---|---|
| P | 2 | 1 | ✗ |
| O | 6 | 4 | ✗ |
| H | 2 | 3 | ✗ |
Nếu số nguyên tử của một nguyên tố ở hai vế chưa bằng nhau, ta cần thêm hệ số phù hợp để cân bằng. Lưu ý: chỉ được thay đổi hệ số (số đứng trước công thức), không bao giờ thay đổi chỉ số (số nhỏ ở dưới ký hiệu).
Chọn thứ tự cân bằng
Thứ tự cân bằng đề xuất: P → H → O.
Cân bằng nguyên tố P
- Vế trái: 2 = 2 = 2 nguyên tử P
- Vế phải: 2×1 = 2 = 2 nguyên tử P
✓ Nguyên tố P đã cân bằng.
Cân bằng nguyên tố H
- Vế trái: 3×2 = 6 = 6 nguyên tử H
- Vế phải: 2×3 = 6 = 6 nguyên tử H
✓ Nguyên tố H đã cân bằng.
Cân bằng nguyên tố O
- Vế trái: 5 = 5 + 3×1 = 3 = 8 nguyên tử O
- Vế phải: 2×4 = 8 = 8 nguyên tử O
✓ Nguyên tố O đã cân bằng.
Kết quả cuối cùng
Phương trình đã cân bằng:
Kiểm tra định luật bảo toàn nguyên tố: số nguyên tử của mỗi nguyên tố phải bằng nhau ở hai vế.
| Nguyên tố | Vế trái | Vế phải | Cân bằng |
|---|---|---|---|
| P | 2 | 2 | ✓ |
| O | 8 | 8 | ✓ |
| H | 6 | 6 | ✓ |
- Hóa hợp: Phản ứng hóa hợp là phản ứng có nhiều chất phản ứng kết hợp tạo thành một chất sản phẩm duy nhất.
Tóm tắt phương trình
- Phương trình chưa cân bằng: P2O5 + H2O -> H3PO4
- Phương trình đã cân bằng: P2O5 + 3H2O → 2H3PO4
- Loại phản ứng: Hóa hợp
- Các nguyên tố tham gia: P (Photpho), O (Oxi), H (Hiđro)
- Chương trình: lớp 9, Phi kim
Phân tích loại phản ứng
Phản ứng P2O5 + H2O -> H3PO4 được phân loại là phản ứng hóa hợp. Phản ứng hóa hợp là phản ứng có nhiều chất phản ứng kết hợp tạo thành một chất sản phẩm duy nhất.
Mẹo nhớ và lưu ý cân bằng
- Bước 1: Đếm số nguyên tử mỗi nguyên tố ở hai vế. Bắt đầu cân bằng từ nguyên tố xuất hiện ít nhất, hoặc kim loại, rồi đến phi kim, cuối cùng là H và O.
- Bước 2: Chỉ được thay đổi hệ số (số trước công thức), không được thay đổi chỉ số (số nhỏ trong công thức). Nếu đổi chỉ số sẽ thành chất khác.
- Bước 3: Sau khi cân bằng, rút gọn các hệ số về tỉ lệ nguyên dương nhỏ nhất. Tổng số nguyên tử mỗi nguyên tố ở hai vế phải bằng nhau.
Các phương trình tương tự
Học sinh có thể tham khảo thêm các phương trình liên quan dùng chung nguyên liệu hoặc sản phẩm:
Tài liệu tham khảo
- Cách cân bằng phương trình hóa học — 4 phương pháp
- Cân bằng phương trình oxi hóa khử
- Cân bằng phương trình có ngoặc
- Các lỗi sai khi cân bằng PTHH
- Bảng tuần hoàn các nguyên tố
- Bảng hóa trị các nguyên tố
- Bảng tính tan