Cân bằng phương trình Fe3O4 + CO -> Fe + CO2
Phản ứng luyện gang trong lò cao — CO khử oxit sắt từ.
Liệt kê các nguyên tố tham gia phản ứng
Đếm số nguyên tử ban đầu (chưa có hệ số)
| Nguyên tố | Vế trái | Vế phải | Cân bằng? |
|---|---|---|---|
| Fe | 3 | 1 | ✗ |
| O | 5 | 2 | ✗ |
| C | 1 | 1 | ✓ |
Nếu số nguyên tử của một nguyên tố ở hai vế chưa bằng nhau, ta cần thêm hệ số phù hợp để cân bằng. Lưu ý: chỉ được thay đổi hệ số (số đứng trước công thức), không bao giờ thay đổi chỉ số (số nhỏ ở dưới ký hiệu).
Chọn thứ tự cân bằng
Thứ tự cân bằng đề xuất: Fe → C → O.
Cân bằng nguyên tố Fe
- Vế trái: 3 = 3 = 3 nguyên tử Fe
- Vế phải: 3×1 = 3 = 3 nguyên tử Fe
✓ Nguyên tố Fe đã cân bằng.
Cân bằng nguyên tố C
- Vế trái: 4×1 = 4 = 4 nguyên tử C
- Vế phải: 4×1 = 4 = 4 nguyên tử C
✓ Nguyên tố C đã cân bằng.
Cân bằng nguyên tố O
- Vế trái: 4 = 4 + 4×1 = 4 = 8 nguyên tử O
- Vế phải: 4×2 = 8 = 8 nguyên tử O
✓ Nguyên tố O đã cân bằng.
Kết quả cuối cùng
Phương trình đã cân bằng:
Kiểm tra định luật bảo toàn nguyên tố: số nguyên tử của mỗi nguyên tố phải bằng nhau ở hai vế.
| Nguyên tố | Vế trái | Vế phải | Cân bằng |
|---|---|---|---|
| Fe | 3 | 3 | ✓ |
| O | 8 | 8 | ✓ |
| C | 4 | 4 | ✓ |
- Trao đổi: Phản ứng trao đổi là phản ứng giữa hai hợp chất, trong đó chúng trao đổi nguyên tử/nhóm nguyên tử cho nhau.
- Điều kiện: t°
Tóm tắt phương trình
- Phương trình chưa cân bằng: Fe3O4 + CO -> Fe + CO2
- Phương trình đã cân bằng: Fe3O4 + 4CO → 3Fe + 4CO2
- Loại phản ứng: Trao đổi
- Các nguyên tố tham gia: Fe (Sắt), O (Oxi), C (Cacbon)
- Chương trình: lớp 12, Kim loại
- Điều kiện phản ứng: t°
Phân tích loại phản ứng
Phản ứng Fe3O4 + CO -> Fe + CO2 được phân loại là phản ứng trao đổi. Phản ứng trao đổi là phản ứng giữa hai hợp chất, trong đó chúng trao đổi nguyên tử/nhóm nguyên tử cho nhau.
Ứng dụng thực tế của phản ứng
Phản ứng luyện gang trong lò cao — CO khử oxit sắt từ.
Mẹo nhớ và lưu ý cân bằng
- Bước 1: Đếm số nguyên tử mỗi nguyên tố ở hai vế. Bắt đầu cân bằng từ nguyên tố xuất hiện ít nhất, hoặc kim loại, rồi đến phi kim, cuối cùng là H và O.
- Bước 2: Chỉ được thay đổi hệ số (số trước công thức), không được thay đổi chỉ số (số nhỏ trong công thức). Nếu đổi chỉ số sẽ thành chất khác.
- Bước 3: Sau khi cân bằng, rút gọn các hệ số về tỉ lệ nguyên dương nhỏ nhất. Tổng số nguyên tử mỗi nguyên tố ở hai vế phải bằng nhau.
Các phương trình tương tự
Học sinh có thể tham khảo thêm các phương trình liên quan dùng chung nguyên liệu hoặc sản phẩm:
Tài liệu tham khảo
- Cách cân bằng phương trình hóa học — 4 phương pháp
- Cân bằng phương trình oxi hóa khử
- Cân bằng phương trình có ngoặc
- Các lỗi sai khi cân bằng PTHH
- Bảng tuần hoàn các nguyên tố
- Bảng hóa trị các nguyên tố
- Bảng tính tan