Cân bằng phương trình Ca(OH)2 + CO2 -> Ca(HCO3)2
Hiện tượng vẩn đục rồi tan trở lại trong nước vôi khi sục CO₂ dư.
Hoặc thử:
Phương trình đã cân bằng
Ca(OH)2 + 2CO2 →CO2 dư Ca(HCO3)2
Hóa hợp
Ứng dụng: Hiện tượng vẩn đục rồi tan trở lại trong nước vôi khi sục CO₂ dư.
Lời giải từng bước
1
Liệt kê các nguyên tố tham gia phản ứng
Các nguyên tố có mặt trong phương trình: Ca, O, H, C.
2
Đếm số nguyên tử ban đầu (chưa có hệ số)
Khi chưa thêm hệ số (tức tất cả hệ số = 1), số nguyên tử mỗi nguyên tố ở hai vế:
| Nguyên tố | Vế trái | Vế phải | Cân bằng? |
|---|---|---|---|
| Ca | 1 | 1 | ✓ |
| O | 4 | 6 | ✗ |
| H | 2 | 2 | ✓ |
| C | 1 | 2 | ✗ |
Nếu số nguyên tử của một nguyên tố ở hai vế chưa bằng nhau, ta cần thêm hệ số phù hợp để cân bằng. Lưu ý: chỉ được thay đổi hệ số (số đứng trước công thức), không bao giờ thay đổi chỉ số (số nhỏ ở dưới ký hiệu).
3
Chọn thứ tự cân bằng
Mẹo: nên cân bằng các nguyên tố xuất hiện ở ít công thức nhất trước, và để H, O cân bằng cuối cùng (vì chúng thường xuất hiện ở nhiều công thức và H₂O ở vế sản phẩm dễ điều chỉnh).
Thứ tự cân bằng đề xuất: Ca → C → H → O.
4
Cân bằng nguyên tố Ca
Đếm số nguyên tử Ca ở hai vế (với hệ số đã chọn):
- Vế trái: 1 = 1 = 1 nguyên tử Ca
- Vế phải: 1 = 1 = 1 nguyên tử Ca
✓ Nguyên tố Ca đã cân bằng.
5
Cân bằng nguyên tố C
Đếm số nguyên tử C ở hai vế (với hệ số đã chọn):
- Vế trái: 2×1 = 2 = 2 nguyên tử C
- Vế phải: 2 = 2 = 2 nguyên tử C
✓ Nguyên tố C đã cân bằng.
6
Cân bằng nguyên tố H
Đếm số nguyên tử H ở hai vế (với hệ số đã chọn):
- Vế trái: 2 = 2 = 2 nguyên tử H
- Vế phải: 2 = 2 = 2 nguyên tử H
✓ Nguyên tố H đã cân bằng.
7
Cân bằng nguyên tố O
Đếm số nguyên tử O ở hai vế (với hệ số đã chọn):
- Vế trái: 2 = 2 + 2×2 = 4 = 6 nguyên tử O
- Vế phải: 6 = 6 = 6 nguyên tử O
✓ Nguyên tố O đã cân bằng.
✓
Kết quả cuối cùng
Phương trình đã cân bằng:
Ca(OH)2 + 2CO2 →CO2 dư Ca(HCO3)2
Bảng kiểm tra nguyên tử
Kiểm tra định luật bảo toàn nguyên tố: số nguyên tử của mỗi nguyên tố phải bằng nhau ở hai vế.
| Nguyên tố | Vế trái | Vế phải | Cân bằng |
|---|---|---|---|
| Ca | 1 | 1 | ✓ |
| O | 6 | 6 | ✓ |
| H | 2 | 2 | ✓ |
| C | 2 | 2 | ✓ |
Thông tin phản ứng
- Hóa hợp: Phản ứng hóa hợp là phản ứng có nhiều chất phản ứng kết hợp tạo thành một chất sản phẩm duy nhất.
- Điều kiện: CO2 dư
Tóm tắt phương trình
- Phương trình chưa cân bằng: Ca(OH)2 + CO2 -> Ca(HCO3)2
- Phương trình đã cân bằng: Ca(OH)2 + 2CO2 → Ca(HCO3)2
- Loại phản ứng: Hóa hợp
- Các nguyên tố tham gia: Ca (Canxi), O (Oxi), H (Hiđro), C (Cacbon)
- Chương trình: lớp 12, Kim loại kiềm thổ
- Điều kiện phản ứng: CO2 dư
Phân tích loại phản ứng
Phản ứng Ca(OH)2 + CO2 -> Ca(HCO3)2 được phân loại là phản ứng hóa hợp. Phản ứng hóa hợp là phản ứng có nhiều chất phản ứng kết hợp tạo thành một chất sản phẩm duy nhất.
Ứng dụng thực tế của phản ứng
Hiện tượng vẩn đục rồi tan trở lại trong nước vôi khi sục CO₂ dư.
Mẹo nhớ và lưu ý cân bằng
- Bước 1: Đếm số nguyên tử mỗi nguyên tố ở hai vế. Bắt đầu cân bằng từ nguyên tố xuất hiện ít nhất, hoặc kim loại, rồi đến phi kim, cuối cùng là H và O.
- Bước 2: Chỉ được thay đổi hệ số (số trước công thức), không được thay đổi chỉ số (số nhỏ trong công thức). Nếu đổi chỉ số sẽ thành chất khác.
- Bước 3: Sau khi cân bằng, rút gọn các hệ số về tỉ lệ nguyên dương nhỏ nhất. Tổng số nguyên tử mỗi nguyên tố ở hai vế phải bằng nhau.
- Có ngoặc đơn: Nhớ nhân chỉ số ngoài ngoặc với từng chỉ số bên trong khi đếm nguyên tử. Ví dụ Al2(SO4)3 có 2 Al, 3 S, 12 O.
Các phương trình tương tự
Học sinh có thể tham khảo thêm các phương trình liên quan dùng chung nguyên liệu hoặc sản phẩm:
C + O2 -> CO2
Phản ứng cháy hoàn toàn của cacbon — cơ chế tạo khí CO₂ trong tự nhiên và công nghiệp.
Ca + H2O -> Ca(OH)2 + H2
Ca(OH)2 + HCl -> CaCl2 + H2O
Ca(OH)2 + H2SO4 -> CaSO4 + H2O
CaCO3 + HCl -> CaCl2 + CO2 + H2O
Phản ứng giữa đá vôi và axit HCl — tạo ra khí CO₂ sủi bọt.
Na2CO3 + HCl -> NaCl + CO2 + H2O
CaCO3 -> CaO + CO2
Phản ứng nung vôi trong lò công nghiệp.
CO2 + NaOH -> Na2CO3 + H2O
Tài liệu tham khảo
- Cách cân bằng phương trình hóa học — 4 phương pháp
- Cân bằng phương trình oxi hóa khử
- Cân bằng phương trình có ngoặc
- Các lỗi sai khi cân bằng PTHH
- Bảng tuần hoàn các nguyên tố
- Bảng hóa trị các nguyên tố
- Bảng tính tan
Câu hỏi thường gặp
Cân bằng phương trình Ca(OH)2 + CO2 -> Ca(HCO3)2 như thế nào?
Phương trình Ca(OH)2 + CO2 -> Ca(HCO3)2 được cân bằng bằng phương pháp ma trận, kết quả: Ca(OH)2 + 2CO2 → Ca(HCO3)2. Tổng số nguyên tử của mỗi nguyên tố ở hai vế bằng nhau, tuân thủ định luật bảo toàn khối lượng.
Phản ứng Ca(OH)2 + CO2 -> Ca(HCO3)2 thuộc loại phản ứng nào?
Phản ứng này thuộc loại Hóa hợp. Phản ứng hóa hợp là phản ứng có nhiều chất phản ứng kết hợp tạo thành một chất sản phẩm duy nhất.
Điều kiện để phản ứng Ca(OH)2 + CO2 -> Ca(HCO3)2 xảy ra là gì?
Phản ứng Ca(OH)2 + CO2 -> Ca(HCO3)2 xảy ra với điều kiện: CO2 dư.
Phương trình Ca(OH)2 + CO2 -> Ca(HCO3)2 thường gặp trong chương trình nào?
Đây là phương trình hóa học thuộc chương trình lớp 12, chuyên đề Kim loại kiềm thổ.
Phản ứng Ca(OH)2 + CO2 -> Ca(HCO3)2 có ứng dụng gì trong thực tế?
Hiện tượng vẩn đục rồi tan trở lại trong nước vôi khi sục CO₂ dư.