Cân bằng phương trình C4H10 + O2 -> CO2 + H2O
Phương trình hóa học chương trình lớp 11 — chuyên đề Hiđrocacbon.
Liệt kê các nguyên tố tham gia phản ứng
Đếm số nguyên tử ban đầu (chưa có hệ số)
| Nguyên tố | Vế trái | Vế phải | Cân bằng? |
|---|---|---|---|
| C | 4 | 1 | ✗ |
| H | 10 | 2 | ✗ |
| O | 2 | 3 | ✗ |
Nếu số nguyên tử của một nguyên tố ở hai vế chưa bằng nhau, ta cần thêm hệ số phù hợp để cân bằng. Lưu ý: chỉ được thay đổi hệ số (số đứng trước công thức), không bao giờ thay đổi chỉ số (số nhỏ ở dưới ký hiệu).
Chọn thứ tự cân bằng
Thứ tự cân bằng đề xuất: C → H → O.
Cân bằng nguyên tố C
- Vế trái: 2×4 = 8 = 8 nguyên tử C
- Vế phải: 8×1 = 8 = 8 nguyên tử C
✓ Nguyên tố C đã cân bằng.
Cân bằng nguyên tố H
- Vế trái: 2×10 = 20 = 20 nguyên tử H
- Vế phải: 10×2 = 20 = 20 nguyên tử H
✓ Nguyên tố H đã cân bằng.
Cân bằng nguyên tố O
- Vế trái: 13×2 = 26 = 26 nguyên tử O
- Vế phải: 8×2 = 16 + 10×1 = 10 = 26 nguyên tử O
✓ Nguyên tố O đã cân bằng.
Kết quả cuối cùng
Phương trình đã cân bằng:
Kiểm tra định luật bảo toàn nguyên tố: số nguyên tử của mỗi nguyên tố phải bằng nhau ở hai vế.
| Nguyên tố | Vế trái | Vế phải | Cân bằng |
|---|---|---|---|
| C | 8 | 8 | ✓ |
| H | 20 | 20 | ✓ |
| O | 26 | 26 | ✓ |
- Cháy: Phản ứng cháy là phản ứng oxi hóa nhanh kèm tỏa nhiệt và phát sáng, thường tạo ra CO₂ và H₂O.
- Trao đổi: Phản ứng trao đổi là phản ứng giữa hai hợp chất, trong đó chúng trao đổi nguyên tử/nhóm nguyên tử cho nhau.
- Oxi hóa – khử: Phản ứng oxi hóa – khử là phản ứng có sự thay đổi số oxi hóa của các nguyên tố, có sự cho/nhận electron.
- Điều kiện: t°
Tóm tắt phương trình
- Phương trình chưa cân bằng: C4H10 + O2 -> CO2 + H2O
- Phương trình đã cân bằng: 2C4H10 + 13O2 → 8CO2 + 10H2O
- Loại phản ứng: Cháy
- Các nguyên tố tham gia: C (Cacbon), H (Hiđro), O (Oxi)
- Chương trình: lớp 11, Hiđrocacbon
- Điều kiện phản ứng: t°
Phân tích loại phản ứng
Phản ứng C4H10 + O2 -> CO2 + H2O được phân loại là phản ứng cháy. Phản ứng cháy là phản ứng oxi hóa nhanh kèm tỏa nhiệt và phát sáng, thường tạo ra CO₂ và H₂O.
Mẹo nhớ và lưu ý cân bằng
- Bước 1: Đếm số nguyên tử mỗi nguyên tố ở hai vế. Bắt đầu cân bằng từ nguyên tố xuất hiện ít nhất, hoặc kim loại, rồi đến phi kim, cuối cùng là H và O.
- Bước 2: Chỉ được thay đổi hệ số (số trước công thức), không được thay đổi chỉ số (số nhỏ trong công thức). Nếu đổi chỉ số sẽ thành chất khác.
- Bước 3: Sau khi cân bằng, rút gọn các hệ số về tỉ lệ nguyên dương nhỏ nhất. Tổng số nguyên tử mỗi nguyên tố ở hai vế phải bằng nhau.
Các phương trình tương tự
Học sinh có thể tham khảo thêm các phương trình liên quan dùng chung nguyên liệu hoặc sản phẩm:
Tài liệu tham khảo
- Cách cân bằng phương trình hóa học — 4 phương pháp
- Cân bằng phương trình oxi hóa khử
- Cân bằng phương trình có ngoặc
- Các lỗi sai khi cân bằng PTHH
- Bảng tuần hoàn các nguyên tố
- Bảng hóa trị các nguyên tố
- Bảng tính tan